नील नबघने आषाढगगने …

पावसाचा जोर चांगलाच वाढलाय..सगळीकडे विशेषतः मुंबापुरीत आणि कोकणात पूर स्थितीच्या बातम्या येऊ लागली आहेत..आपले स्नेही सुरक्षित आहे कि नाही काळजी वाटतेय…

रवींद्र नाथानी हे गाणे लिहिले तेव्हा बहुतेक असाच पाऊस पडत असावा..ह्या कवितेत कवी वर्णन करताहेत घनघोर पावसामुळे प्रभावित ग्राम जीवन..कवी विनवताहेत ..अशा पावसात नका रे बाहेर जाऊ..

हि कविता बांगला भाषेत..

নীল নবঘনে আষাঢ়গগনে তিল ঠাঁই আর নাহি রে ।
ওগো, আজ তোরা যাস নে ঘরের বাহিরে ।।
বাদলের ধারা ঝরে ঝরো-ঝরো, আউষের ক্ষেত জলে ভরো-ভরো,
কালিমাখা মেঘে ও পারে আঁধার ঘনিয়েছে দেখ্ চাহি রে ।।

ওই শোনো শোনো পারে যাবে ব’লে কে ডাকিছে বুঝি মাঝিরে ।
খেয়া-পারাপার বন্ধ হয়েছে আজি রে ।
পুবে হাওয়া বয়, কূলে নেই কেউ, দু কূল বাহিয়া উঠে পড়ে ঢেউ-
দরো-দরো বেগে জলে পড়ি জল ছলো-ছল্ উঠে বাজি রে ।
খেয়া-পারাপার বন্ধ হয়েছে আজি রে ।।
ওই ডাকে শোনো ধেনু ঘন ঘন, ধবলীরে আনো গোহালে-
এখনি আঁধার হবে বেলাটুকু পোহালে ।
দুয়ারে দাঁড়ায়ে ওগো দেখ্ দেখি, মাঠে গেছে যারা তারা ফিরিছে কি,
রাখালবালক কী জানি কোথায় সারা দিন আজি খোয়ালে ।
এখনি আঁধার হবে বেলাটুকু পোহালে ।।
ওগো, আজ তোরা যাস নে গো তোরা যাস নে ঘরের বাহিরে ।
আকাশ আঁধার, বেলা বেশি আর নাহি রে ।
ঝরো-ঝরো ধারে ভিজিবে নিচোল, ঘাটে যেতে পথ হয়েছে পিছল-
ওই বেণুবন দোলে ঘন ঘন পথপাশে দেখ্ চাহি রে ।।

देवनागरीत हेच गाणे:

नील नब घने आषाढ गगने तिल ठायी आर नाही रे..

(आकाशात घन गर्द मेघ )

ओगो, आज तोरा जास ने घरेर बा हि रे ..

(अरे, आज तुम्ही जावू नका बाहेर )

बादलेर धारा झरे झरो झरो, आ उ शे र खेत जले भरो – भरो ..

(बरसणारे मेघ , पाण्याने भरलेले शेत [आऊ श – भाताचा (तांदळाचा) एक प्रकार ])

कालीमाखा मेघे ओ पारे आं धा र घनिये छे देख चाही रे..

(काळ्या मेघांनी भरून आलेला अंधार )

ओई शोनो शोनो पारे जाबे बोले के डाकी छे बुझी मांझी रे ..

(ऐक ना , नदी पार जाण्यासाठी कुणीतरी नावाड्याला बोलायतेय ..)

खेया पारा पर बंध होये छे आजि रे ..

(नौका तर बंद झालीये आज [खेया – नौका , पारा पार – आवकजवक])

पूबे हाओवा बय , कुले नेई के उ, दू कुल बाहिया उठे पडे ढे ऊ –

(पूर्वेचा हा वारा , निर्मनुष्य हा किनारा , [आणि ] उठताहेत उंच लाटा )

दरो दरो बेगे जले पडि जल छ लो छ ल उठे बाजि रे ..

(वेगवान हि वर्षा वाजे छ ल छ ल ..)

खेया पारा पर बंध होये छे आजि रे ..

( नौका तर बंद झालीये आज ..)

ओई डाके शो नो धेनु घन घन , धबली रे आनो गोहाले –

(अरे ऐक , हंबरणाऱ्या त्या धवली गायी ला आण गोशाळेत..)

एखो नि आंधार होबे , बेला टुकू पोहाले ..

(अंधारून येतेय आता..)

दुवारे दाडाये ओगो देख देखि , माठे गे छे जारा तारा फिरे छे कि ,

(जरा बघ तरी, शेतात गेलेले (सारे ) परतले का..)

राखाल बालक कि जानि कोथा य सारा दिन आजि खोआ ले ..

(तो बाल गुराखी कुठे रमलाय सारा दिवस??)

एखो नि आंधार होबे , बेला टुकू पोहाले ..

(अंधारून येतेय आता...)

ओगो, आज तोरा जास ने गो तोरा जास ने घरेर बा हि रे ..

( अरे, आज तुम्ही जावू नका बाहेर )

आकाश आंधार , बेला बेशि आर नाहि रे ..

(सांज आकाश, होईल अंधार..)

झरो झरो धारे भिजिबे निचोल , घाटे जेते पथ होये छे पि छो ल ..

(भर पावसात भिजाल (तुम्ही).. पाण्यावर जायचा मार्ग (पण ) निसरडा )

ओई बेनू बन दो ले घन घन , पथ पाशे देख चाहि रे..

(जरा बघ, वाटेवरचे डोलणारे ते वेणू बन …[वेणू बन – बांबू चे बाग ])

ओगो, आज तोरा जास ने घरेर बा हि रे ..

(नका जावू आज बाहेर ..)

पावसाळ्यातील ग्राम जीवन सचित्र वर्णनारे हे गाणे गायले आहे अर्घ्य सेन यांनी..