शरते आज कोन अतिथी…

नुकताच दुर्गा पूजेचा उत्सव साजरा झाला…आपल्याकडे जसा गणपती उत्सव होतो त्याच प्रमाणे बंगाल मध्ये दुर्गा पूजा मोठ्या उत्साहाने साजरी होते..

ह्या वेळी पाऊस कमी झालेला असतो..शरद ऋतूची सुरुवात होते..आकाश निरभ्र होऊ लागते…काश फुले (एक प्रकारचे गवत फुल) फुटू लागतात..अशा वेळी दुर्गा पूजेची चाहूल लागते..दुर्गा तिच्या चार (गणेश, कार्तिक, लक्ष्मी आणि सरस्वती) मुलासह माहेर पणाला येते अशी समजूत आहे..जागो जागी मोठे मोठे, कला पूर्ण मंडप उभारले जातात आणि दुर्गेची तिच्या मुलासह प्रतिष्ठापना होते..

नवरात्रातील षष्ठी, सप्तमी, अष्टमी, नवमी आणि दशमी (दशहरा) असे पाच दिवस उत्सव साजरा होतो..सगळीजण मंडपात दुर्गा पूजेत सामील होतात..सकाळ संध्याकाळ पुजा, जेवणखाणं, विविध सांस्कृतिक कार्यक्रम सर्व काही मंडपात साजरे होते..दुर्गेचे वास्तव्य सर्व जण मनापासून अनुभवतात..जणू घरचीच कोणी मुलगी माहेर पणाला आली आहे..

शरद ऋतु तील ह्या अतिथीला उद्देशून रवींद्र नाथानी हे गाणे रचले आहे…

শরতে আজ কোন্‌ অতিথি এল প্রাণের দ্বারে।
আনন্দগান গা রে হৃদয়,   আনন্দগান গা রে॥
    নীল আকাশের নীরব কথা   শিশির-ভেজা ব্যাকুলতা
       বেজে উঠুক আজি তোমার বীণার তারে তারে॥
শস্যক্ষেতের সোনার গানে   যোগ দে রে আজ সমান তানে,
ভাসিয়ে দে সুর ভরা নদীর অমল জলধারে।
   যে এসেছে তাহার মুখে   দেখ্‌ রে চেয়ে গভীর সুখে,
       দুয়ার খুলে তাহার সাথে বাহির হয়ে যা রে॥

हेच गाणे मराठीत..

शरते आज कोन अतिथी एलो प्राणेर द्वारे..

आनंद गान गा रे हृदय, आनंद गान गा रे ..

नील आकाशेर नीरब कथा शिशिर – भेजा व्याकुळता ..

(शिशिर – दव बिंदु , भेजा – भिजलेले, भिजून )

बेजे उठूक आजि तोमार बीणा र तारे तारे …

शस्य खेतेर सोनार गाने जोग दे रे आज समान ताने ,

( शस्य खेते – धान्याने भरलेली शेती ...)

भासिये दे सूर भरा नदीर अमल जल धारे..

(अमल – मल हीन )

जे एशेछे ता हा र मुखे देख रे चेये गभीर सुखे,

दु आर खुले ताहार साथे बा हिर होये जा रे…

(दु आर – द्वार , बा हिर – बाहेर )

रवींद्र नाथानी केलेला ह्या कवितेचा इंग्लिश अनुवाद —

MY guest has come to my door in this autumn morning.
   Sing, my heart, sing thy welcome!
  Make thy song the song of the sunlit blue, of the dew-damp air, of the lavish gold of harvest fields, of the laughter of the loud water.
 Or stand mute before him for awhile gazing at his face;
 Then leave thy house and go out with him in silence.  

—  Lover’s Gift and Crossing, Macmillan, London, 1918. 

हे गाणे देत आहे आनंद गुप्त ह्यांच्या आवाजात…